| Türkiye'nin en büyük, dünyanın da sayılı büyük şehirleri
arasında yer alan İstanbul'un nüfusu bugün resmi rakamlarla 10 milyonu
bulmuş durumdadır. 1950'li yıllardan başlayarak Türkiye'nin hızla
sanayileşmesine paralel olarak, ülkenin bu en büyük endüstri şehrine
doğru başlayan yoğun göç, halen devam etmektedir. Bugün İstanbul'da
yaşayan nüfusun %62.7 gibi büyük bir çoğunluğu bu şehirde doğmamış
insanlardan oluşmaktadır. İstanbul'u Anadolu insanı için cazip hale
getiren en önemli faktör, şehrin sahip olduğu ekonomik potansiyelidir.
Bu kadar hızlı ve kontrol dışı büyüyen bir kentin çok ciddi altyapı,
ulaşım, çevre sorunları ve diğer sosyal ve kültürel sorunlarla
karşı karşıya kalması, son derece doğaldır
Böylesine büyük bir potansiyele ve aynı derecede büyük sorunlara
sahip İstanbul'un bu sorunlarının yalnızca İstanbul Büyükşehir
Belediyesi (İBB) ve ona bağlı kuruluşlar ile ilçe belediyeleri
tarafından çözülemeyeceği de açık bir gerçektir.
1984 yılında çıkarılan 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin
Yönetimi Hakkında Kanun, büyükşehir belediyelerine, görev alanlarına
giren konularda “gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek
veya işlettirmek” imkanını vermektedir. Bu yasal düzenleme, belediye
hizmetlerinde alternatif hizmet sunma yöntemlerinin geliştirilmesine
imkan hazırlamıştır. Burada alternatif yöntemlerin uygulanması,
yerel yönetimin bir hizmeti doğrudan kendisi üretmek yerine bir
başka yöntemle sunması, ancak söz konusu hizmete ilişkin temel
sorumluluğunu koruması biçiminde gerçekleşmektedir. Sözü edilen
bu çalışmalar, ayrı bir tüzel kişiliğe ve bütçeye sahip, yarı
ticari nitelikte, ancak yerel yönetime bağlı ve yerel yönetimin
genel denetimi altında çalışan özel amaçlı hizmet kuruluşları
aracılığıyla yürütülmektedir.
Yerel yönetimlerin birtakım hizmetlerini yarı ticari işletmeler
veya iştirakler kurarak yerine getirmelerinin çeşitli avantajları
vardır. Her şeyden önce piyasa mekanizmasının gerektirdiği esneklik
ve talebe hızla yanıt verme gereksinimlerinin ön plana çıktığı
hizmetlerde, işleri yavaşlatıcı bürokratik denetim mekanizmalarının
azaltılmasını sağlamaktadır. Bir başka avantaj ise, yerel yönetimlerin
bağlı bulunduğu personel politikasına kıyasla daha rekabetçi bir
istihdam politikası uygulayabilmeleri ve bu yolla daha nitelikli
insan gücünü bünyelerinde toplayabilmeleridir.
Sorunların iç içe geçmişliği ve devasa boyutları ile baş edebilmek
ancak etkin ve esnek yönetim teknikleri ile mümkündür. Büyükşehir
Belediyemiz de bu esneklik ve etkinliği yakalayabilmek için klasik
idari yapısının dışına çıkmak gerektiğini kavramış ve çeşitli
hizmet alanlarında faaliyet göstermek üzere iktisadi teşekküller
kurmuştur.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Kaynak Geliştirme ve İştirakler
Daire Başkanlığı'na bağlı olarak faaliyet gösteren iktisadi kuruluşları
şunlardır:
1. AĞAÇ A.Ş. (İstanbul Ağaç ve Peyzaj San. Ve Tic. A.Ş.)
2. BELBİM A.Ş. (İstanbul Belediyeleri Bilgi İşlem San. Ve Tic.
A.Ş.)
3. İGATAŞ (İstanbul Gaz ve Akaryakıt Tedarik San. Tic. A.Ş.)
4. BELTUR A.Ş.( Büyük İstanbul Turizm ve Sağlık Yatırımları İşletme
ve Tic. A.Ş.)
5. BİMTAŞ A.Ş.( Boğaziçi Peyzaj İnşaat Müşavirlik Teknik hizmetleri
Ağaç San.Tic. A.Ş.)
6. HALK EKMEK A.Ş. (İstanbul Halk Ekmek Un ve Unlu Maddeler Gıda
San.Tic. A.Ş.)
7. HAMİDİYE A:Ş. (Hamidiye Kaynak Suları San. ve Tic. A.Ş.)
8. İDO A.Ş. (İstanbul deniz Otobüsleri San. ve Tic. A.Ş.)
9. İGDAŞ A.Ş. (İstanbul gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.)
10. İSBAK A.Ş. (İstanbul Belediyeler Bakım San. ve Tic. A.Ş.)
11. İSFALT A.Ş. (İstanbul Asfalt Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş.),
12. İSTAÇ A.Ş. (İstanbul Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme
San. ve Tic. A.Ş.)
13. İSTON A.Ş. (İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton Fabrikaları
San. ve Tic. A.Ş.)
14. KİPTAŞ A.Ş. (İstanbul Konut İmar Plan San. ve Tic. A.Ş.)
15. KÜLTÜR A.Ş. ( İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret A.Ş.)
16. SAĞLIK A.Ş. (İstanbul Sağlık Yatırımları ve İşletmeciliği
San.ve Tic. A.Ş.)
17. SPOR A.Ş. (İstanbul Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği San.
ve Tic. A.Ş.)
18. ULAŞIM A.Ş. (İstanbul Ulaşım San ve Tic. A.Ş.)
19. KONUT A.Ş. (İSTANBUL Konut Hizmet ve Yönetim işletmeciliği
A.Ş.)
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin, yönetimi tamamen kendisine
ait olan yukarıdaki kuruluşları dışında sermayesine katılımda
bulunduğu diğer şirketler ise şunlardır :
1. İDTM İstanbul Dünya Ticaret Merkezi A.Ş.
2. İSTANBUL İmar Limited Şirketi
3. ŞİŞLİ Kültür ve Ticaret Merkezi İşletme ve Ticaret A.Ş.
4. KARTAL Halk Ekmek A.Ş.
|